'Chełmska Hill is one of the three 'holy mounts' in the Middle Pomerania, the highest rise of which, Krzyżanka (137m above sea level), has a long tradition of Christian pilgrimages venue. The hill was inhabited, as of the early medieval era, by Slavic Pomeranians. Duke Bogusław II entrusted in 1214 'the village of Koszalin at the foot of Chełmska Hill' to the Norbertine Abbey located in Białoboki near Trzebiatów. The chapel erected at Chełmska Hill was used by the inhabitants as a parish church until Koszalin got its township status in 1266. In 1278 the chapel was assigned to the Cistercian Nuns Abbey, The Chełmska Hill sanctuary became in the 14th and 15th centuries the St. Mary's cult place famous for numerous privileges granted to it by bishops and the Pope being the destination point of pilgrimages from many European countries. An extensive cemetery was established around the temple.
The Pomeranian rulers succumbed to Reformation in 1534, which resulted, in the subsequent years, in sanctuary demolition and memory of the place perished. Efforts of Bishop Ignacy Jeż acting on behalf of the Koszalin and Kołobrzeg diocese resulted, in 1990, in Church coming back to this place. The Schoenstadt Institute of St. Mary's Sisters took care of the new sanctuary of the Thrice Admirable Mother of God, which was consecrated on 1 June 1991 by the Holy Father John Paul II.
There is a view tower at the hilltop; it was constructed in 1888 and it features the height of 31,5m. A panorama of Koszalin can be seen therefrom. The tower has been entered in the historical monuments register on 30 December 1992 under number 1235 (A-765).
A hostel for tourists is located nearby tower and the entire hill massif is covered with numerous tourist trails.' Table at the Chełmska Hill
Linked to:
'Góra Chełmska jest jedną z trzech 'świętych gór' Pomorza Środkowego, której najwyższe wzniesienie - Krzyżanka (137m n.p.m.) szczyci się długą tradycją chrześcijańskiego miejsca pielgrzymkowego. Od wczesnego średniowiecza była zamieszkana przez słowiańskich Pomorzan. Książę Bogusław II w 1214 roku powierzył opactwu norbertanów w Białobokach koło Trzebiatowa 'wieś Koszalin przy Górze Chełmskiej'. Wzniesiona na Górze Chełmskiej kaplica do czasu lokacji Koszalina w 1266 roku służyła mieszkańcom jako kościół parafialny. W 1278 roku patronat nad nią objęło opactwo cysterek z Koszalina. W XIV i XV wieku sanktuarium na Górze Chełmskiej stało się miejscem kultu Maryjnego, słynącym z licznych przywilejów biskupich i papieskich jako cel pielgrzymek z wielu krajów Europy. Wokół świątyni powstał rozległy cmentarz. Władcy pomorscy przyjęli w 1534 roku reformację, w wyniku czego w kolejnych latach zburzono sanktuarium, a pamięć o nim zamarła.
Starania Biskupa Ignacego Jeża w imieniu powstałej w 1972 roku diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej zaowocowały w 1990 roku powrotem Kościoła na to miejsce. Szensztacki Instytut Sióstr Maryi podjął opiekę nad nowym sanktuarium p.w. Matki Bożej Trzykroć Przedziwnej, które w dniu 1 czerwca 1991 roku poświęcił Ojciec Święty Jan Paweł II. '
'Na szczycie znajduje się też zbudowana w 1888 roku wieża widokowa (wys. 31,5m ), z której rozciąga się panorama Koszalina. Wieża wpisana została do rejestru zabytków pod nr 1235 z dn. 30.12.1992 roku (A-765). W okolicy wieży znajduje się gościniec dla turystów, a cały masyw góry oplatają liczne szlaki turystyczne.' Tablica na Górze Chełmskiej.
Linked to: